Wat zijn bijnierproblemen?

Bij uw fret is een bijnierprobleem vastgesteld. Dit is een aandoening die regelmatig voorkomt bij fretten boven de leeftijd van 3 jaar. De bijnieren zijn 2 kleine orgaantjes die vlak bij de nieren liggen maar daar verder weinig mee te maken hebben. Ze produceren hormonen die belangrijk zijn voor de stofwisseling van het dier. Bij veel fretten vanaf de leeftijd van 3 jaar ontaarden de bijnieren in een hyperplasie (een goedaardige toename van cellen) of een goed of kwaadaardige tumor. Deze ontaarde bijnieren gaan teveel geslachtshormonen produceren (androgenen, oestrogenen en progesteron). Deze overmaat aan hormonen maakt het dier ziek.

Wat zijn de verschijnselen van bijnierproblemen?

In het begin van de ziekte komen de symptomen vaak in lichte mate alleen in de lente en de zomer voor (gelijktijdig met het voortplantingsseizoen). Pas het volgende voorjaar komen ze weer terug en zijn dan duidelijker en meestal blijvend. De symptomen kunnen zijn:

• Kaalheid, meestal min of meer symmetrisch op de romp, kop of aan de poten. Fretten kunnen vrijwel helemaal kaal worden, is te verwarren met het “kale staarten syndroom” in de zomer waarbij alleen de staart kaal wordt.
• Droge, dunne vacht .
• Jeuk, dit is een enkele keer het enige wat de eigenaar aan de fret merkt. Veel fretten hebben regelmatig last van jeuk zonder dat er sprake is van een bijnierprobleem. Blijft de jeuk echter aanhouden of wordt deze steeds erger dan kan bij een oudere fret wel degelijk sprake zijn van een afwijkende bijnier.
• Gezwollen vrouwelijk geslachtsorgaan bij een gesteriliseerd vrouwtje, eventueel met uitvloeiing uit de vagina.
• Seksueel gedrag bij gecastreerde of gesteriliseerde fretten. B.v. een mannetje dat weer gaat dekken of een vrouwtje dat gaat slepen met andere fretten.
• Toegenomen lichaamsgeur. Door de geslachtshormonen neemt de vetafscheiding van de huid toe.
• Minder speels en meer slapen.
• Gewichtsverlies .
• Moeite met plassen bij mannetjes. Door de hormonen wordt de prostaat vergroot en drukt de plasbuis dicht. Ook dit kan soms het enige verschijnsel zijn.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Alleen al door de kenmerkende symptomen kan de diagnose gesteld worden. Aanvullend kunnen het voelen van de buik of een echografisch onderzoek van de buik soms extra informatie geven. De bijnieren zijn echter zeer klein en meestal zijn kleine afwijkingen niet makkelijk te zien middels een echo. Meestal zal ook een bloedonderzoek gedaan worden om de lever en nierfunctie te controleren en om insulinomen op te sporen.

Waardoor kunnen de bijnieren ontaarden bij de fret?

De hypothalamus (een plekje in de hersenen) produceert het hormoon GnRH. Dit hormoon stimuleert de hypofyse (een ander plekje in de hersenen) tot het maken van de hormonen LH en FSH. Deze hormonen stimuleren gewoonlijk de eierstokken of de testikels. Maar bij gecastreerde of gesteriliseerde fretten werken ze in op de bijnieren, waardoor deze een overmaat aan geslachtshormonen gaan produceren. Waarom de hypothalamus GnRH gaat produceren is nog niet duidelijk. Een mogelijk oorzakelijke factor (niet bewezen!) is de “lichttheorie”: De bunzing, waar de fret van afstamt, wordt loops met het lengen der dagen. Als de dagen korter worden stopt de loopsheid. De hypothalamus regelt dit en wordt hiertoe aangezet door de hoeveelheid licht die het dier ontvangt. De huisdierfret zit binnen en heeft geen natuurlijke daglengte meer. Door het kunstlicht lijkt het altijd lente of zomer oftewel: altijd bronstseizoen. Hierdoor wordt de hypothalamus te vaak aangezet tot de afgifte van GnRH. Uiteindelijk zal door de overmatige stimulatie van de bijnieren in eerste instantie een hyperplasie (toename van cellen) en daarna tumoreuze ontaarding ontstaan. Dit is ook de reden dat soms beide bijnieren zijn aangetast.

Wat zijn de mogelijkheden tot behandeling?

• De beste behandeling (maar natuurlijk niet zonder risico) is het chirurgisch verwijderen van de aangetaste bijnier.
• In 75% van de bijnierproblemen is een medicinale behandeling met Lupron effectief. Lupron is een middel dat een remmende werking heeft op de afgifte van GnRH door de hypothalamus. Dit resulteert uiteindelijk in een remming van de afgifte van geslachtshormonen door de bijnieren. Alle symptomen verdwijnen en de fret wordt weer speels en als vanouds. Het middel is volkomen veilig, maar helpt niet meer als de bijnier al kwaadaardig is ontaard. Het wordt de eerste 3 maanden elke maand gespoten, waarna de dosering wordt afgebouwd tot 1 x per 3 maanden.
• Doen alsof het winter is kan ook een deel van de symptomen laten verdwijnen. De fret dient dan het hele jaar door niet meer dan 8 tot 9 uur licht per dag te krijgen.

Wat zijn de vooruitzichten?

Een fret waarbij slechts 1 bijnier is aangetast zal na chirurgische verwijdering van die bijnier volledig herstellen. Maar het is mogelijk dat later de andere bijnier problemen gaat geven. In dat geval zou Lupron ideaal zijn. Indien beide bijnieren zijn aangetast zal meestal de linker bijnier volledig en de rechter gedeeltelijk worden verwijderd. Meestal geeft dat een goed resultaat. Zonder behandeling verergert de ziekte langzaam en is niet direct dodelijk. Gezien de ernst van de symptomen en de last die de fret daarvan heeft, is operatie echter altijd de beste optie en soms de enige!

Zijn bijnierproblemen te voorkomen?

Gezien het mogelijk effect van licht en kunstmatig licht is het waarschijnlijk dat fretten die buiten gehouden worden iets minder snel problemen krijgen. Voor binnen fretten geldt dan ook het advies dat u binnen het licht uitdoet zodra het buiten donker is/ wordt.